ფსიქოლოგია

შეურაცხადობა

Insanity

იმ მდგომარეობის სამართლებრივი და არა — ფსიქოლოგიური დასახელება, რომელშიც ინდივიდი იურიდიულად არაქმედითუნარიანად და არაკომპტენტურად არის მიჩნეული.

შეძენა

Acquisition

დასწავლის ან განპირობების პროცესის საწყისი ეტაპი, როდესაც პირველად ვლინდება ახალი პასუხი და ხდება მისი თანდათანობითი გაძლიერებ

შიდაჯგუფები

In-groups

სოციალური კატეგორიზაციის პროცესში, როცა ინდივიდები საკუთარი სოციალური გარემოს ორგანიზებას ახდენენ, ადამიანებს საკუთარ და სხვათ

შიზოფრენია

Schizophrenia

ფსიქოპათოლოგიის მწვავე ფორმა, რომელიც ხასიათდება ინტეგრირებული პიროვნული ფუნქციონირების რღვევით, რეალობიდან გასვლით, ემოციური

შიში

Fear

რაციონალური რეაქცია ობიექტურად იდენტიფიცირებულ გარეგან საფრთხეზე, რამაც შეიძლება აიძულოს ადამიანი, რომ გაიქცეს ან გადავიდეს შეტევაზე, თავდაცვის მიზნით.

შუაზე გახლეჩვის სანდოობა

Split-half reliability

სანდოობის დადგენის ერთ-ერთი მეთოდი, რომლის დროსაც ტესტის ეკვივალენტური ნახევრების შესრულებაში მიღებული ქულები დარდება ერთმანეთს. შინაგანი შეთანხმებულობის საჩვენებლად ტესტების ან ინსტრუმენტების მიწოდება შუაზე გახლეჩვის მეთოდის გამოყენებით მხოლოდ ერთხელ და რესპონდენტების ერთი ჯგუფისთვის არის საჭირო.

შუბლის წილი

Frontal Lobe

დიდი ტვინის უბანი, წილებს შორის ყველაზე დიდი წილი, რომელიც გვერდითი ნაპრალის ზემოთ და ცენტრალური ღარის წინაა მოთავსებული.

შფოთვა

Anxiety

შფოთვა არის ემოციური მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება ავტონომიური (ვეგეტატიური) ნერვული სისტემის მომატებული აქტივობით, კერძოდ, სიმპათტიკური ნერვული სისტემის აქტივაციითა (სუნთქვის გახშირება, გულის ცემის (პულსის), სისხლის წნევის, და კუნთური ტონუსის მომატება) და დაძაბულობის, ცუდი წინათგრძნობის, ღელვისა და მოსალოდნელი საფრთხის სუბიექტური შეგრძნებებით.  

ცენტრირება (ცენტრაცია)

Centration

ჟან პიაჟეს კოგნიტური განვითარების თეორიის თანახმად, ცენტრირება კოგნიტური განვითარების წინაოპერაციული (ოპერაციამდელი) სტადიისთვ

ცირკადული რიტმი

Circadian Rhythm

ორგანიზმის აქტივობის შინაგანი საათით დეტერმინირებული მდგრადი პატერნი, რომელიც, ჩვეულებისამებრ, 24 ან 25 საათს გრძელდება.

ცნება

Concept

მენტალური რეპრეზენტაცია, იდეა ან აზრი კონკრეტული ობიექტის, ან ობიექტთა კლასის შესახებ, ან კონკრეტული ობიექტის, ან ობიექტთა კლა

ცნობიერება

Consciousness

მოცემულ მომენტში შინაგანი ან გარეგანი მოვლენების შესახებ ცოდნის სუბიექტური მდგომარეობა; ცნობიერად ცოდნა რაღაცის შემეცნებას გულისხმობს. ცნობიერებას ყოველთვის აქვს შინაარსი, რაც შეიძლება იყოს აღქმული ობიექტები და მოვლენები, გახსენებული მოგონებები, სიტყვებად ან მენტალურ ხატებად მოცემული აზრები, სხეულის შეგრძნებები, ემოციური განცდები და სურვილები, ან საკუთარი მოქმედებები.

ძილის აპნოე

Sleep Apnea

ზედა სასუნთქ გზებთან დაკავშირებული ძილის დარღვევები, რომლებიც აიძულებს ადამიანს, რომ ძილის დროს სუნთქვა შეწყვიტოს.

წესები

Rules

გარკვეულ სიტუაციში გარკვეული სახით მოქცევის მოთხოვნები.

წინააღმდეგობა

Resistance

ფსიქოანალიზში წინააღმდეგობა გაიგება, როგორც რაღაც, რაც დაბრკოლებად ეღობება ანალიტიკური სამუშაოს წინსვლას მკურნალობის პროცესში. ფროიდიანულ ფსიქოდინამიკურ მიდგომაში ეს ცნება მოიაზრებს ფსიქიკურ ძალას, რომლითაც პაციენტი ეწინააღმდეგება გარკვეული უსიამოვნო რეპრეზენტაციების ცნობიერში ამოტანას. ეს ფსიქიკური ძალა განდევნის შესანარჩუნებლად არის მოწოდებული

ხანგრძლივი მეხსიერება

Long-term Memory

დამახსოვრების პროცესი, რომელიც უზრუნველყოფს ინფორმაციის შენახვას და შემდგომში, ამ ინფორმაციის ნებისმიერ დროს აღდგენას.  ხანგრძ

ხიდი

Pons

ტვინის ღეროს უბანი, რომელიც ზურგისა და თავის ტვინს და, ასევე თავის ტვინის სხვადასხვა ნაწილს აკავშირებს ერთმანეთთან. 

ხილული შინაარსი

Manifest Content

ფროიდისეულ სიზმრების ანალიზში სიზმრის შინაარსის ზედაპირული მხარე, რომელიც მოწოდებულია სიზმრის რეალური მნიშვნელობის შესანიღბად.

ჯანმრთელობის ფსიქოლოგია

Health Psychology

ჯანმრთელობის ფსიქოლოგია არის ფსიქოლოგიის დარგი, რომლის მთავარ მიზანია დაადგინოს, როგორ ინარჩუნებენ ადამიანები ჯანმრთელობას, რო

ჯგუფთაშორისი დიზაინი

Between Subject Design

კვლევის დიზაინი, რომლის თანახმადაც კვლევის მონაწილეთა სხვადასხვა ჯგუფის შედარებითი შეფასება ხდება რაიმე კონკრეტული მახასიათებლ

ჯგუფის დინამიკა

Group Dynamics

ჯგუფის დინამიკა ეს არის იმ ჯგუფური პროცესების კვლევა, რომლებიც ცვლიან ინდივიდების ფუნქციონირებას. ამ საკითხის პირველ მკვლევრად

ჯემს-ლანგეს სხეულებრივი რეაქციის თეორია

James Lange Theory of Emotion

გასული საუკუნის დასაწყისში ამერიკელი ფსიქოლოგი უილიამ ჯემსი და დანიელი ფიზიოლოგი კარლ ლანგე პრაქტიკულად ერთდროულად, ერთსა და ი

ჰალუცინაციები

Hallucinations

ჰალუცინაცია არის მცდარი აღქმა, რომელიც ჩნდება ობიექტური გამღიზიანებლის არარსებობის პირობებში.

ჰიპნოზი

Hypnosis

ტერმინი ჰიპნოზი ბერძნული სიტყვიდან "ჰიპნოსიდან" იღებს სათავეს. ბერძნულ მითოლოგიაში ჰიპნოსი ძილის ღმერთის სახელს უკავშირდება.

ჰიპოკამპი

Hippocampus

ლიმბური სისტემის ნაწილი, რომელიც საფეთქლის წილის შიდა (მედიალურ) არეში მდებარეობს და კონკრეტული მეხსიერების ჩამოყალიბებაში მონაწილეობს. ტერმინი ბერძნული hippocampus-დან მოდის (hippos– „ცხენი“ და „kampos“- „ზღვის ურჩხული“), რადგან მისი ფორმა ზღვის ცხენს მოგვაგონებს.

ჰიპოფიზი

Pituitary Gland

ჰიპოფიზი შინაგანი სეკრეციის ჯირკვალია, რომელიც თავის ტვინში მდებარეობს და პირდაპირ სისხლის ნაკადში ახდენს

ჰომეოსტაზი

Homeostasis

თვითრეგულირებადი პროცესი, რომლის დროსაც ბიოლოგიური სისტემა გადარჩენისათვის ოპტიმალური პირობებისადმი შეგუებისას ინარჩუნებს მუდმივობასა და მდგრადობას.

ჰორმონები

Hormones

ქიმიური მესენჯერები, რომლებიც გამომუშავდება ენდოკრინულ სისტემაში გაერთიანებული ჯირკვლებით. ჰორმონები არეგულირებენ მეტაბოლიზმს და გავლენას ახდენენ სხეულის ზრდაზე, ხასიათსა და სასქესო ნიშან-თვისებებზე.

ჰუმანისტური მიდგომა

Humanistic Perspective

ფსიქოლოგიური მოდელი, რომელიც აქცენტს ინდივიდის ფენომენურ სამყაროზე, რაციონალური არჩევანის გაკეთებისა და მაქსიმალური პოტენციალი

Pages