ფსიქოლოგია

თვითაქტუალიზაცია

Self-actualization

პიროვნების ფსიქოლოგიის ცნება, რომელიც აღნიშნავს ადამიანის მუდმივ სწრაფვას საკუთარი პოტენციალის რეალიზაციისა და თანდაყოლილი ნიჭ

თვითეფექტურობა

Self-eficcacy

რწმენებისა და მოსაზრებების ერთობლიობა იმის შესახებ, რომ ინდივიდს შეუძლია კონკრეტულ სიტუაციაში ადეკვატურად მოქცევა და თავის გარ

თვითმხილველთა ჩარევა

Bystander Intervention

სხვისთვის გაჭირვებაში დახმარების გაწევისთვის მზაობა, რაც იმით არის განპირობებული, თუ რამდენად სენსიტიურები არიან ადამიანები სიტუაციის მახასიათებლების მიმართ.

თვითშეფასება

Self-Esteem

თვითშეფასება მეს მიმართ განზოგადებით შეფასებით დამოკიდებულებას ეწოდება, რომელიც გავლენას ახდენს პიროვნების გუნება-განწყობილებასა და ქცევაზე. ამასთანავე,  იგი მოქმედებს ინდივიდუალური და სოციალური ქცევების სპექტრზეც.

იდენტობის დისოციაციური აშლილობა

Dissociative Identity Disorder

იდენტობის დარღვევა, რომელიც ორი ან მეტი განსხვავებული პიროვნული მდგომარეობითა და ქცევის პატერნის ცვლილებით ხასიათდება და ზოგიერთ კულტურაში, შესაძლოა, შეპყრობილობის გამოცდილებად აღიწეროს.

იდი

Id

პიროვნების პრიმიტიული, არაცნობიერი ნაწილი, რომელიც ირაციონალურად ფუნქციონირებს და იმპულსურად მოქმედებს სიამოვნების მისაღწევად.

ილუზია

Illusion

სტიმულის პატერნის განცდა, რომელიც აშკარად მცდარია, თუმცა იმივეს განიცდიან სხვა ადამიანებიც იმივე პერცეპტულ გარემოში.

იმპულსური აგრესია

Impulsive Aggression

იმპულსური აგრესია ეწოდება ემოციებით გამოწვეულ აგრესიას, რომელიც განსაკუთრებით მწვავე სიტუაციებზე საპასუხოდ წარმოიქმნება.

ინდუქციური აზროვნება

Inductive Reasoning

აზროვნების ფორმა, რომელიც ხელმისაწვდომ მტკიცებულებსა და წარსულ გამოცდილებაზე დაყრდნობით, გარკვეული ალბათობით, დასკვნის გაკეთებას გულისხმობს.

ინსაიტური თერაპია

Insight Therapy

ინსაიტური თერაპია ეწოდება ფსიქოდინამიკურ თერაპიულ ტექნიკას, რომლის დროსაც თერაპევტის მთავარი მიზანი პაციენტისთვის აწმყოში არსე

ინსომნია

Insomnia

ინსომნია ძილთან დაკავშირებულ სირთულეებს ეწოდება, რაც შეიძლება გამოიხატოს ნორმალურად დაძინების ქრონიკულ უუნარობაში, ჩაძინების ს

ინსტინქტი

Instinct

წინასწარ დაპროგრამებული ტენდენცია, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს სახეობის გადარჩენისთვის.

ინსტრუმენტული აგრესია

Instrumental Aggression

ინსტრუმენტული აგრესია აგრესიის ერთ-ერთი ნაირსახეობა და ტიპია. მისთვის დამახასიათებელია აგრესიული ქმედების წინასწარდაგეგმვა, გააზრება, მიზანმიმართულობა და კოგნიტური დასაბუთება.

ინტელექტი

Intelligence

ინტელექტი ეწოდება გამცდილებიდან სარგებლის მიღებისა და გარემოს შესახებ მოცემული ინფორმაციის გარღვევის ზოგად უნარს.

ინტერნალიზაცია

Internalization

ვიგოტსკის მიხედვით, ბავშვების მიერ სოციალური კონტექსტიდან ცოდნის შესრუტვის, ათვისების პროცესი.

ინტერპერსონალური ფსიქოთერაპია (იპთ)

Interpersonal Psychotherapy (IPT)

თანამედროვე ფსიქოთერაპიული მიდგომა, რომელიც არსებულ ურთიერთობებში პრობლემების მოგვარებასა და ახალი მნიშვნელოვანი ინტერპერსონალური ურთიერთობების ფორმირების სწავლებაზე ფოკუსირდება.

ინტიმურობა

Intimacy

მეორე ადამიანისადმი სრულად — ემოციურად, სექსუალურად და მორალურად — მინდობის უნარი; მოიაზრებს გახსნილობას, გამბედაობას, ეთკურ ძ

ინფორმაციის გადამუშავებისა და გააზრების ალბათობის მოდელი

Elaboration Likelihood Model

დარწმუნების თეორია, რომელიც განსაზღვრავს, როგორია ალბათობა იმისა, რომ ადამიანები კოგნიტურ პროცესებს მიწოდებული ინფორმაციისა და

ინფორმაციული გავლენა

Informational Influence

ინფორმაციული გავლენა არის ჯგუფის ეფქტი, რომელიც წარმოიშობა ინდივიდის სურვილის საფუძველზე, იყოს სწორი, კორექტული და იცოდეს, როგ

იონური არხები

Ion Channels

იონური არხები არის ნერვული უჯრედის მემბრანის ნაწილები, რომლებიც იონთა (დადებითად არ უარყოფითად დამუხტული ნაწილაკების) შერჩევით

კათარზისი

Catharsis

ძლიერი და, როგორც წესი, განდევნილი, რეპრესირებული ემოციების გამოხატვის პროცესი, რომელსაც შედეგად სდევს ფსიქოლოგიური დაძაბულობისა და მასთან დაკავშირებული სიმპტომების შემცირება.

კვლევის შემდგომი ინტერვიუ

Debriefing

შეძლებისდაგვარად მაქსიმალურ ინფორმაციას აწვდის მას კვლევის შესახებ და მანამდე არ უშვებს, ვიდრე არ დაწრმუნდება, რომ იგი აღელვებული, დაბნეული ან დამორცხვებული არ მიდის.

კლასიკური განპირობება

Classical Conditioning

კლასიკური განპირობება არის დასწავლის ტიპი, რომელშიც ქცევა (განპირობებული რეაქცია) გამოწვეულია სტიმულით (განპირობებული სტიმული)

კლიენტი

Client

ტერმინი გამოიყენება იმ პიროვნების აღსანიშნავად, რომლის მიმართაც ხორციელდება თერაპიული ღონისძიებები.

კოგნიტურ-ბიჰევიორალური მოდიფიკაცია

Cognitive Behavioral Modification

კოგნიტურ-ბიჰევიორალური მოდიფიკაცია წარმოადგენს სხვადასხვა მეთოდისა და სტრატეგიის თერაპიულ ნაზავს, რომელიც მიმართულია ქცევის ცვ

კოგნიტური განვითარება

Cognitive Development

შემეცნების პროცესის განვითარება, რომელიც მოიცავს წარმოსახვას, აღქმას, აზროვნებასა და ამოცანის გადაწყვეტას. კვლევის ძირითადი მიმართულებებია ინფორმაციის გადამუშავება, ინტელექტი, მსჯელობა, მეტყველების განვითარება და მეხსიერება.

კოგნიტური დისონანსი

Cognitive Dissonance

კოგნიტური დისონანსი არის თეორია, რომლის მიხედვითაც, არათავსებადი კოგნიტური ელემენტების მიერ შექმნილი დაძაბულობა ადამიანს უბიძგ

კოგნიტური მეცნიერება

Cognitive Science

კოგნიტური მეცნიერება ინტერდისციპლინარულ მეცნიერებაა, რომელიც სწავლობს ინფორმაციის გადამუშავების პროცესებსა და სისტემებს და ეფუ

კოგნიტური პერსპექტივა

Cognitive Perspective

კოგნიტური პერსპექტივა (მიდგომა) ფსიქოლოგიის მიმდინარეობაა, რომელიც აქცენტს აკეთებს  ადამიანის აზროვნებისა და ცოდნის შეძენის პრ

კოგნიტური პროცესები

Cognitive Processes

კოგნიტური პროცესები წარმოადგენს უმაღლეს ფსიქიკურ პროცესებს, რომელთა საშუალებითაც ხორციელდება ობიექტური სინამდვილის ფსიქიკაში ა

კოგნიტური რუკა

Cognitive Map

კოგნიტური რუკა სივრცითი გარემოს შინაგანი (გონებრივი) რეპრეზენტაციაა, რომელიც ამ გარემოში მოძრაობის დაგეგმვისა და განხორციელები

კოგნიტური შეფასება

Cognitive Appraisal

პროცესი ემოციებთან მიმართებით, რომლითაც ფიზიოლოგიური აგზნების გააზრება იმ კონკრეტულ გარემოებათა მ

კოდირება

Encoding

პროცესი, რომლითაც მეხსიერებაში ფორმირდება მენტალური რეპრეზენტაციები.

კოვარიაციის პრინციპი

Covariation Principle

თეორია, რომელიც ამტკიცებს, რომ ადამიანები ქცევისა და მისი მიზეზების დაკავშირებას შემდეგი პრინციპით ახდენენ: თუ არსებობს ეს მიზ

Pages