ფსიქოლოგია

A-B-A დიზაინი

A-B-A design

ექსპერიმენტული კვლევის ერთ-ერთი დიზაინი, რომელიც გამოიყენება ერთი მონაწილის კვლევისას.

g-ფაქტორი

g-factor

ზოგადი ინტელექტის ფაქტორი სპირმენის მიხედვით, რომელიც საფუძვლად უდევს ყოველგვარ ინტელექტუალურ აქტივობას.

Ф ფენომენი

Phi phenomenon

აშკარა/თავალსაჩინო მოძრაობის უმარტივესი ფორმა; მოძრაობის ილუზია, როცა ერთი ან მეტი უძრავი სინათლე, რომელიც უწყვეტად ქრება და ინთება, ერთ მოძრავ სინათლედ აღიქმება.

აბსოლუტური ზღურბლი

Absolute Threshold

ფსიქოფიზიკაში სენსორული სტიმულის ყველაზე დაბალი ინტენსივობაა, რომელმაც შეიძლება, შეგრძნება გამოიწვიოს.

აგორაფობია

Agoraphobia

ისეთ ხალხმრავალ ადგილებში ან ღია სივრცეში ყოფნის განსაკუთრებული შიში, საიდანაც გაქცევა შეიძლება რთული ან სამარცხვინოა, ანდა, სადაც პანიკური შეტევის შემთხვევაში დახმარების მიღება შეუძლებელია. 

აგრესია

Aggression

ნებისმიერი ფიზიკური ან ვერბალური ქცევა, რომელიც განხორციელებულია ერთი პიროვნების (აგრესორი) მიერ და მიზნად ისახავს სხვა პიროვნებისთვის (მსხვერპლი) ზიანის მიყენებას.

ადგილის თეორია

Place Theory

სხვადასხვა სიხშირის ტონი ქმნის აქტივაციის მაქსიმუმს ძირითადი მემბრანის სხვადასხვა ადგილას, რის გამოც, ბგერის ტონის სიმაღლე შეიძლება კოდირებული იყოს იმ ადგილის მიხედით, რომლის აქტივაციაც მოხდა.

აკომოდაცია

Accommodation

ბიოლოგიაში: ბროლის სიმრუდის ნებისმიერი ან უნებლიე ცვლილება სხვადასხვა მანძილზე მოცემული საგნების გასარჩევად. ვიზუალური სიღრმის

ალგორითმი

Algorithm

თანმიმდევრული, საფეხურებრივი პროცედურა, რომლის საშუალებითაც ვპოულობთ სწორ პასუხს კონკრეტული ტიპის

ალტრუიზმი

Altruism

პროსოციალური ქცევის ერთი ასპექტი, კერძოდ, პროსოციალური ქცევების ერთობლიობა, რომლებსაც ადამიანი თავისი საკუთარი უსაფრთხოების ან

ალცჰეიმერის დაავადება

Alzheimer's Disease

თავის ტვინის ქრონიკული ორგანული სინდრომი, ტვინის დეგენერაციული დაავადება, რომელიც ვითარდება გვიანი მოზრდილობის პერიოდში და ხასიათდება მეხსიერების, ინტელექტუალური და სხვა კოგნიტური უნარების თანდათანობითი დაქვეითებით, შემცირებითა და პიროვნების გასადავებით.

ამიგდალა

Amigdala

იგივე ნუშისებრი სხეული (ლათ. corpus amygdaloideum) ლიმბური სისტემის ქერქქვეშა სტრუქტურა, რომელიც მოთავსებულია თავის ტვინში საფეთქლის წილის სიღრმეში.

ამნეზია

Amnesia

ამნეზია (ბერძ. ἀ- უარყოფითი ნაწილაკი μνήμη -მეხსიერება) მეხსიერების სრული ან ნაწილობრივი დაკარგვა, რომელიც, უმეტეს შემთხვევაში, განპირობებულია თავის ტვინის ორგანული დაზიანებით ტრავმის, ინსულტის, ალცჰაიმერის დაავადების,  ალკოჰოლური და მედიკამენტოზური მოწამვლის ან ინფექციის შედეგად.

ანტიციპატორული დაძლევა

Anticipatory Coping

ინდივიდის მიერ პოტენციურ სტრესულ მოვლენებამდე განხორციელებულ მცდელობები, გადალახოს, შეამციროს ან ასატანი გახადოს შეუსაბამობა აღქმულ მოთხოვნებსა და ხელთარსებულ რესურსებს შორის.

არაცნობიერი

Unconsious

ფსიქიკის ნაწილი, რომელშიც განდევნილი სურვილები/მისწრაფებები და პრიმიტიული იმპულსები ინახება.

არქეტიპი

Archetype

ტერმინი მოდის ბერძნული სიტყვიდან „archetypon“, რაც ნიშნავს პირველსახეს, საწყისს, ამოსავალ ფორმას.

ასიმილაცია

Assimilation

ბიოლოგიაში: ასიმილაცია (შეთვისება) ორგანიზმში მიმდინარე ბიოქიმიური პროცესია, რომლის დროსაც  ხდება ცოცხალი ორგანიზმების მიერ გა

ასოციაციური ქერქი

Association Cortex

თავის ტვინის დიდი ჰემისფეროების ნაწილი, რომელიც პასუხისმგებელია უმაღლესი ფსიქიკური ფუნქციების განხორციელებაზე.

ატრიბუციის თეორია

Attribution Theory

სოციალურ-კოგნიტური თეორია, რომელიც აღწერს ინფორმაციის გამოყენების გზებს, რომელსაც იყენებს სოციალური აღმქმელი მიზეზობრივი ახსნი

აუდიტორიის დიზაინი

Audience Design

სოციოლინგვისტური მოდელი, რომლის თანახმადაც შეტყობინების სტილის ცვლილება დამოკიდებულია მსმენელთა აუდიტორიაზე.

აქსონი

Axon

ნეირონის წაგრძელებული ბოჭკო, რომლის გასწვრივაც ნერვული იმპულსები ვრცელდება სომიდან ცენტრალური ბალთისაკენ. მიუხედავად იმისა, რო

აღდგენა

Retrieval

შენახული ინფორმაციის მეხსიერებიდან ცნობიერებაში ამოტანა.

აღმოჩენის ეტაპი

Context of Discovery

კვლევის საწყისი ფაზა, რომლის განმავლობაშიც დაკვირვებას, შეხედულებას, ინფორმაციასა და ზოგად ცოდნას მოვლენის ახლებური ხედვისკენ

აღქმა

Perception

აღქმა ეწოდება სენსორულ ხატში შემომავალი ინფორმაციის მომაწესრიგებელი პროცესების ერთობლიობას, რომელიც საშუალებას აძლევს ადამიანს

ბადურა

Retina

თვალის უკან მდებარე შრე, რომელიც ფოტორეცეპტორებს შეიცავს და სინათლის ენერგიას ნერვულ რეაქციად გარდაქმნის.

ბიოლოგიური მიმდინარეობა

Biological Perspective

აერთიანებს ყველა იმ ფსიქოლოგიურ თეორიას, რომელიც ადამიანის ქცევისა და შემეცნების საფუძვლად ბიოლოგიურ პროცესებს განიხილავს.

ბიოსამედიცინო თერაპიები

Biomedical Therapies

ბიოსამედიცინო თერაპიები ეფუძნება მოსაზრებას, რომ ფსიქიკური აშლილობები ტვინის ფიზიკური და/ან ფიზიოლოგიური ფუნქციონირების დარღვე

ბიოუკუკავშირი

Biofeedback

ბიოუკუკავშირი არის პროცესი, რომლის დროსაც პიროვნება სწავლობს, სანდოდ იმოქმედოს ორი სახის ფიზიოლოგიური რეაქციებზე: რეაქციებზე,

ბიოფსიქოსოციალური მოდელი

Biopsychosocial Model

ჯანმრთელობისა და ავადმყოფობის მოდელი, რომლის მიხედვით, ნერვული სისტემის, იმუნური სისტემის, ქცევითი სტილის, კოგნიტური პროცესები

ბიჰევიორისტული მიდგომა

Behaviorist Perspective

ბიჰევიორისტული მიდგომებისთვის საერთოა ადამიანსა და გარემოს შორის ურთიერთქმედებაში გარემოსთვის გადამწყვეტი როლის მინიჭება.

ბლოკირება

Blocking

კლასიკური განპირობების ექსპერიმენტებში მდგომარეობა, როცა ორგანიზმი აღარ დაისწავლის ახალ სტიმულს, რომელიც უპირობო სტიმულს მოასწავლებს, რადგან ის მიეწოდება უკვე ეფექტურ სტიმულთან ერთად.

ბოდვა

Delusions

ცრუ ან ირაციონალური რწმენა, რომელიც გვხვდება საწინააღმდეგოს ნათლად არსებობის პირობებში.

ბროკას არე

Broca’s Area

თავის ტვინის უბანი, რომლის მოტორული ნეირონებიც ჩართულია მეტყველების კონტროლში. ბროკას არე მდებარეობს მარცხენა შუბლის წილში, შუბლის მესამე ხვეულის უკანა მესამედში ტუჩების, ენის, სახისა და ხორხის მოძრაობაზე პასუხისმგებელი პირველადი მოტორული ქერქის წინ.

Pages