Zaza Khechinashvili

ექსპერიმენტული კვლევა

Experimental Research

ზედმიწევნით გაკონტროლებული კვლევა, რომელშიც მეცნიერი ახდენს ერთი ან მეტი დამოუკიდებელი ცვლადის მანიპულირებას და აკვირდება, რა

ექსტრემალური მონაცემები

Extremal Data

„ამოვარდნილი“ დაკვირვებები ანუ ის დაკვირვებები (მონაცემები), რომლებიც მკვეთრადაა განსხვავებული მონაცემთა ძირითადი მასივისგან.

ექსცესის კოეფიციენტი

Kurtosis Coefficient

ახასიათებს განაწილების კონცენტრაციის ხარისხს მოდის მიდამოში ანუ გვიჩვენებს, რამდენად წამახვილებულია განაწილების პიკი.

ვალდის კრიტერიუმი

Wald Statistic

X2 განაწილების მქონე სტატისტიკა, რომელიც გამოიყენება ჰიპოთეზის შესამოწმებლად არის თუ არა კოეფიციენტი ლოგისტიკური რეგრესიის მოდელში ნულისგან მნიშვნელოვნად განსხვავებული.

ვალიდობა [სტატისტიკა]

Validity

კვლევის უმნიშვნელოვანესი კონცეფციაა და ასახავს ექსპერიმენტის გამართულობას, კვლევის აკურატულობის ხარისხის უზრუნველყოფას იმისათვის, რომ კვლევის შედეგად  შესასწავლ ობიექტზე მივიღოთ კორექტული დასკვნა.

ვარიაციის კოეფიციენტი

Coefficient of Variation

გამოიყენება თუ შესადარებელია სხვადასხვა ერთეულებში გაზომილი მონაცემთა ორი სიმრავლის გაფანტულობის ხარისხი, ანუ ცვალებადობა.

ინტერვალური მონაცემები

Interval Data

მიიღება მაშინ, როცა დამკვირვებელს შეუძლია განსაზღვროს არა მხოლოდ განსხვავება თვისების ხარისხის შორის, არამედ შეადაროს ერთმანეთ

კენდალის W კოეფიციენტი

Kendall’s W

მრავლობითი რანგობრივი კორელაციის (კონკორდაციის) კოეფიციენტი - არაპარამეტრული სტატისტიკა, რომელიც ამოწმებს ექსპერტთა აზრის შეთა

კვანტილი

Quantile

რიცხვი, რომელსაც მოცემული შემთხვევითი ცვლადი არ აჭარბებს გარკვეული ფიქსირებული ალბათობით.

კვარტილი

Quartile

მნიშვნელობები (სიდიდეები), რომლებიც მონაცემთა ზრდის მიხედვით დალაგებულ სიმრავლეს ოთ ხთანაბარ ნაწილად ყოფენ.  25-

კვლევის ჰიპოთეზა

Research Hypothesis

რაიმე მოსაზრება (ვარაუდი) პოპულაციის რიცხვითი მახასიათებლების ან მისი განაწილების კანონის შესახებ

კოლმოგოროვის თანხმობის კრიტერიუმი

Kolmogorov’s Test Goodness of Fit

შერჩევის დროს X2- კრიტერიუმის გამოყენებისას ხდება მონაცემების დაჯგუფება დონების მიხედვით. ამის გამო, იკარგება შერჩევიდან მისაღები ინფორმაციის დიდი ნაწილი.

კორელაცია

Correlation

სტატისტიკური კორელაცია - სტატისტიკური კავშირი ორ ან რამოდენიმე მახასიათებელს (შემთხვევით სიდიდეს) შორის, როცა ერთი ან რამოდენიმე სიდიდის ცვლილებას თან ახლავს მეორე ან რამოდენიმე სიდიდის შეთანხმებული სისტემატური ცვლილება.

კორელაციური ანალიზი

Analysis of Correlation

სტატისტიკური მონაცემების დამუშავების მეთოდი, რომლითაც იზომება ორ ან რამოდენიმე ცვლადს შორის კავშირის სიძლიერე.

კრასკელ-უოლისის თანხმობის კრიტერიუმი

Kruskal-Wallis One–way Analysis of Variance

თანხმობის კრიტერიუმი (არაპარამეტრული ერთფაქტორიანი ანალიზის ტესტი), სადაც ნულოვანი ჰიპოთეზა გულისხმობს, რომ k რაოდენობის შერჩევა ამოღებულია ერთსა და იმავე პოპულაციიდან.

კრიტიკული არე (უარყოფის არე)

Rejection Region

კრიტერიუმის სტატისტიკის ის მნიშვნელობები, რომლებიც იძლევა ნულოვანი ჰიპოთეზის უარყოფის საფუძველს. ყველა ასეთ მნიშვნელობათა სიმრავლეს უარყოფის არე ეწოდება.

ლეპტოკარტიკული და პლატიკარტიკული განაწილებები

Leptokurtic, Platikurtic Distribution

დადებითი ექსცესის მქონე განაწილებას ლეპტოკარტიკული ეწოდება, უარყოფითი ექსცესის მქონე განაწილებას-პლატიკარტიკული.   

მათემატიკური ლოდინი (შემთხვევითი სიდიდის საშუალო მნიშვნელობა, პოპულაციის საშუალო)

Mathematical Expectation, Mean

შემთხვევითი სიდიდის რიცხვითი მახასიათებელი, რომლის „გარშემო“ ჯგუფდება ამ შემთხვევითი სიდიდის შესაძლო მნიშვნელობანი.

მარცხენა ცალმხრივი კრიტიკული არე

Left One-tailed Rejection Region

თუ ნულოვანი ჰიპოთეზის უარყოფა ხდება კრიტერიუმის სტატისტიკის მხოლოდ იმ მნიშვნელობებისათვის, რომლებიც მდებარეობენ ამ სტატისტიკის განაწილების მარცხენა კუდში, მაშინ უარყოფის არე (კრიტიკული არე) არის მარცხენა ცალმხრივი.

მარჯვენა ცალმხრივი კრიტიკული არე

Right One-tailed Rejection Region

თუ ნულოვანი ჰიპოთეზის უარყოფა ხდება კრიტერიუმის სტატისტიკის მხოლოდ იმ მნიშვნელობებისათვის, რომლებიც მდებარეობენ ამ სტატისტიკის განაწილების მარჯვენა კუდში, მაშინ კრიტიკული არე (უარყოფის არე) არის მარჯვენა ცალმხრივი.

მდგრადობა

Robustness

ამა თუ იმ სტატისტიკური კრიტერიუმის გამოყენება მოითხოვს გარკვეული დაშვებების შესრულებას.

მედიანა

Median

თუ მონაცემები დალაგებულია ზრდის მიხედვით, მედიანა ყოფს მათ ორ ტოლ ნაწილად.

მედიაცია

Mediation

მოდერაცია ხდება მაშინ, როცა დამოკიდებული ცვლადი არის ორი ცვლადის კომბინაციის მოქმედების შედეგი, მედიაცია ეხება სიტუაციას, როცა

მოდა

Mode

ყველაზე მეტი სიხშირის მქონე მონაცემი. მაგალითად, მონაცემთა სიმრავლეში 5, 0, 1, 1, 7, 7, 4, 7, მოდა არის 7.

მონაცემები

Data

ობიექტთა რაიმე სიმრავლის რაოდენობრივ ან თვისობრივ მახასიათებელთა დაკვირვებული მნიშვნელობების ერთობლიობა.

მონტე-კარლოს მეთოდი

Monte–Carlo Method

რიცხვითი მეთოდი, რომელიც მკვლევარს აძლევ სსაშუალებას მიიღოს კონკრეტული ალბათური მახასიათებლების მქონე შემთხვევითი სიდიდის ბევრ

მრავალჯერადი შედარების კრიტერიუმები

Multiple Comparison Tests

სტატიტიკური კრიტერიუმები, რომლებიც გამოიყენება საშუალოთა წყვილების  შედარებებში იმის დასადგენად, თუ რომელი საშუალოები განსხვავდება მნიშვნელოვნად ერთმანეთისაგან ერთფაქტორიან მრავალდონიან სქემებში.

მრავლობითი დისპერსიული ანალიზი

Multivariate Analysis of Variance, MANOVA

დისპერსიული ანალიზი სიტუაციებში, როცა საქმე გვაქვს რამოდენიმე დამოკიდებულ ცვლადთან (ANOVA-ში განიხილება ერთი დამოკიდებული ცვლადი სამი ან მეტი დონით).

Pages