Giorgi Khelashvili

ალიანსი

Alliance

ფორმალური შეთანხმება ორ ან მეტ სახელმწიფოს შორის, რომელიც უსაფრთხოების სფეროში საერთო ინტერესების შესრულებას ისახავს მიზნად.

არშემდგარი სახელმწიფო

Failed State

ფორმალურად დამოუკიდებელი სახელმწიფო, რომელიც წესრიგის, კანონიერებისა და მოსახლეობის ძირითადი საჭიროებების უზრუნველყოფის არარსე

აღმოსავლეთი-დასავლეთი

East - West

ცივი ომის პერიოდში არსებული დიქოტომია, ერთი მხრივ, ევროპისა და ამერიკის განვითარებულ კაპიტალისტურ ქვეყნებსა და, მეორე მხრივ, ს

ახალი მსოფლიო წესრიგი

New World Order

პრეზიდენტ ჯორჯ ბუშის (უფროსის) მიერ ჩამოყალიბებული საერთაშორისო ურთიერთობათა ხედვის სისტემა, რომელიც ცივი ომის დასრულებისა და

ბალკანიზაცია

Balkanisation

წინასწარი განზრახვით გატარებული პოლიტიკა, რომელიც ითვალისწინებს რეგიონის დანაწევრებას დამოუკიდებელ, ერთმანეთის მიმართ მტრულად

ბუფერული სახელმწიფო

Buffer State

პატარა ან სუსტი სახელმწიფო, რომელიც დიდი და ძლიერი სახელმწიფოების მოსაზღვრედ მდებარეობს და ამ უკანასკნელთა შორის ურთიერთობებში

გლობალიზმი

Globalism

მსოფლიო პოლიტიკის სამეცნიერო კვლევის ერთ-ერთი პარადიგმული მიდგომა, რომელიც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას საერთაშორისო ურთიერთობებ

დაზვერვა

Secret Service

სახელმწიფოს მოღვაწეობის ერთ–ერთი სფერო, რომელიც საერთაშორისო პოლიტიკის სხვა მოქმედი პირების შესაძლებლობებისა და განზრახვების შ

დესტაბილიზაცია

Destabilisation

საგარეო პოლიტიკური ქმედება, რომელიც სხვა ქვეყნის წინააღმდეგ სამხედრო ძალით ღია ჩარევის გარეშე ამ ქვეყნის პოლიტიკური სისტემის ს

დომინოს თეორია

Domino Theory

ერთიმეორის მიყოლებით წაქცეული დომინოს ქვებისა და სახელმწიფოების მეტაფორული ანალოგია, რომელიც აშშ-ის საგარეო პოლიტიკაში XX ს-ის

ეროვნული უსაფრთხოება

National Security

დამოუკიდებლობის, სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობის, პოლიტიკური ინსტიტუტებისა და კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნების უზრუ

ესკალაცია

Escalation

სამხედრო კონფლიქტის გამწვავება, როდესაც ორი მხარე ერთმანეთის მიმართ სულ უფრო ინტენსიურ საპასუხო დარტყმებს ახორციელებს. ე.

თავდაუსხმელობის პაქტი

Non-Aggression Pact

ორ ან მეტ საელმწიფოს შორის შეთანხმება, რომელიც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ერთიმეორის წინააღმდეგ მტრულ საბრძოლო მოქმედებებ

თავდაცვა

Defence

საერთაშორისო ურთიერთობებში სამხედრო ძალის ერთ-ერთი ფუნქცია, რომელიც თავდასხმისგან ღირებულებების დაცვას ითვალისწინებს.

ინტეგრაცია

Integration

სახელმწიფოთა გაერთიანების პროცესი პოლიტიკური თანამეგობრობის შექმნის მიზნით. ი. ნებაყოფლობითი პროცესია და კონსენსუსს ემყარება.

ისტორიის დასასრული

The End of History

ფრენსის ფუკუიამას გახმაურებული ნაშრომი, რომლის მიხედვითაც საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მთელ მსოფლიოში ლიბერალური დემოკრატიის

მესამე სამყარო

Third World

ბოლო ორი საუკუნის განმავლობაში დეკოლონიზებული ქვეყნების, ჩვეულებრივ, სუსტი და ეკონომიკურად ნაკლებად განვითარებული

მიტმასნა

პოტენციურ აგრესორთან, საფრთხის წყაროსთან კავშირში შესვლა. მ–ა გაწონასწორების ალტერნატივაა (იხ.

მსოფლიო საზოგადოება

World Society

არსებული საერთაშორისო სისტემის ალტერნატიული ხედვა, რომელიც უარყოფს ძალაუფლებას, როგორც საერთაშორისო ურთიერთობების წარმმართველ

მსოფლიო სისტემები

World Systems

საერთაშორისო ურთიერთობების გლობალისტური ხედვის სკოლა, რომელიც მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებს კაპიტალისტური ეკონომიკის ჭრილში გა

ნეოიზოლაციონიზმი

Neo Isolationism

შეერთებული შტატების საგარეო პოლიტიკაში იზოლაციონიზმის აღდგენის მცდელობა აშშ-ის მსოფლიო გავლენის „დაკნინების“ ხანაში XX ს-ის 70

ნეოკოლონიალიზმი

Neocolonialism

არათანასწორ, არათანაბარუფლებიან ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ურთიერთობათა სისტემა ინდუსტრიულად განვითარებულ, წამყვან სახელმწიფოებსა

ნეორეალიზმი

Neorealism

იგივე სტრუქტურული რეალიზმი, საერთაშორისო ურთიერთობების წამყვანი სკოლა, რომელიც საერთაშორისო ურთიერთობების განმსაზღვრელად

ნეოფუნქციონალიზმი

Neofunctionalism

ინტეგრაციის სამეცნიერო თეორია, რომელიც ინტეგრაციის განვითარების ყველაზე ეფექტურ გზად ქვეყნების საერთო ინტერესების სექტორებში ნ

ნორმატიული თეორია

Normative Theory

ემპირიული საერთაშორისო თეორიის ალტერნატივა, რომელიც საერთაშორისო ურთიერთობებს ეთნიკური კუთხით შეისწავლის. ნ. თ.

პრევენციული ომი

Preventive War

სამხედრო ძალის დროებითი უპირატესობის წარმატებით გამოყენების მიზნით განზრახ დაწყებული ომი. პ.

რეალპოლიტიკა

Realpolitics

დიპლომატიური გზებითა და ძალის გამოყენებით მოკლევადიანი, ზომიერი ამოცანების გადაწყვეტის პოლიტიკა, რომელიც XIX ს-ის მეორე ნახევრ

რეგიონალიზმი

Regionalism

შეხედულებებისა და იდეების კომპლექსი, რომელიც მოსახლეობას შიდა სახელმწიფოებრივ ან საერთაშორისო დონეზე არსებული რეგიონის მიმართ

საბაჟო კავშირი

Tariff Union/Customs Unions

სახელმწიფოთაშორისი ინტეგრაციის ერთ-ერთი საფეხური, რომელიც ინტეგრაციაში ჩართულ სახელმწიფოთა შორის ტარიფების გაუქმებასა და დანარ

საერთაშორისო კავშირები

International Networkers

ალიანსის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც არაა გამყარებული სამხედრო-პოლიტიკური ხელშეკრულებით, არამედ წარმოადგენს ორმხრივი მოლოდინების

Pages