დეცილი

Decile

10-ის ჯერად პროცენტილებს დეცილები ეწოდება. მაგალითად, პირველი დეცილია 10 პროცენტილი, მეორე დეცილია 20 პროცენტილი და ა.შ. მე-9 დეცილია 90 პროცენტილი.

მონაცემთა სიმრავლის პირველი დეცილია ისეთი უდიდესი მნიშვნელობა, რომ მონაცემთა 10%  მასზე  ნაკლებია და 90% მეტი. ასევე განიმარტება მეორე, მესამე, მეოთხე, და ა.შ. მეცხრე დეცილები. მაგალითად, მეოთხე დეცილზე მონაცემთა 40% ნაკლებია და 60% მეტი. საზოგადოდ პროცენტილი გამოითვლება ფორმულით 

სადაც სიმბოლო ·  ნიშნავს რიცხვის მთელ ნაწილს.

მაგალითი 1. ვიპოვოთ 11  12  12  13  14  14  14  15  16  16  16 მონაცემების პირველი დეცილი და მერვე დეცილი

n=11, p=10, np/100=1.1- წილადი რიცხვია, np100+1=1.1+1=2, ამიტომ პირველი დეცილი ვარიაციულ მწკრივში დგას მეორე ადგილზე  და უდრის 12 -ს .

მერვე დეცილი იქნება მეცხრე ადგილზე და უდრის 16 -ს, np100+1=8.8+1=9 .

მაგალითი 2. ვიპოვოთ 12  12  13  14  14  14  15  16  16  16 17 18 მონაცემების მეხუთე დეცილი.

n=12, p=50, np100=6 - მთელი რიცხვია, ამიტომ მეხუთე დეცილი იქნება ვარიაციული მწკრივის მეექვსე და მეშვიდე წევრების საშუალო არითმეტიკული 14+152=14.5.  

 

***

გამოყენებული ლიტერატურა:

Field, A. (2013). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics. SAGE Publications Ltd.

კისი, ჰ. (2008). სტატისტიკა სოციალურ მეცნიერებებში. სოციალურ მეცნიერებათა ცენტრი.  თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა

კატეგორია: 
ავტორები: